Co to jest audyt
Co to jest audyt księgowy?
January 7, 2020
Dlaczego prowadzenie księgi podatkowej warto zlecić księgowej?
March 3, 2020

Podatek VAT na przestrzeni ostatniej dekady. Podsumowanie

w ciągu ostatnich dziesięciu lat

Podatek VAT wszedł w nasze życie wraz z ustawą z 5 lipca 1993 roku. Od tamtego czasu stał się jedną z najważniejszych form gromadzenia dochodów państwa – szacuje się, że stanowi ok. 40% budżetu państwowego. Jak jednak przedstawiał się na przestrzeni ostatnich dziesięciu lat?

Jak wyglądał podatek VAT w ciągu ostatnich dziesięciu lat

Po światowym kryzysie finansowym z lat 2008-2009 nastąpił okres (2010-2011), w którym zmniejszenie luki podatkowej okazało się niemożliwe, a zanotowany w tym czasie wzrost stanowił przede wszystkim efekt podniesienia stawek. Sytuacja utrzymywała się aż do 2013 r., kiedy to luka osiągnęła najwyższy poziom. Do 2015 r. pozostał on duży, przewyższając średnią zanotowaną w UE nawet o 10%.

Od roku 2007 do 2015 system podatkowy, choć starannie kontrolowany, nie został uchroniony przed znacznym powiększeniem się luki w rozliczeniach VAT. Sytuację uratowały dopiero działania rozpoczęte w latach 2016-2018, dzięki którym udało się ją zmniejszyć. Przez cały okres ostatniej dekady – tj. od lat 2009-2010 aż do chwili obecnej – Minister Finansów prowadził staranną kontrolę VAT, której celem była poprawa systemu poboru oraz zniwelowanie luki w płynących z niego dochodach państwa. Choć jednak akcje te były przeprowadzane rzetelnie, ich przebieg miał zróżnicowany zakres i czas, a co za tym idzie – ich efektywność nie zawsze miała pożądany poziom.

Lata 2009-2015 to okres, w którym najwięcej energii poświęcano działaniom kontrolnym, ku legislacyjnym zwracając się dopiero w przypadku osiągnięcia niezadowalających efektów za pomocą tych pierwszych. W tym czasie usprawniono również system zarządzania ryzykiem zewnętrznym w administracji podatkowej – głównie dzięki wysiłkom Centrum Analiz i Planowania Administracji Podatkowej, która została powołana w 2014 r. Mimo to do 2016 r. luka w VAT pozostawała duża – według Najwyższej Izby Kontroli z powodu ograniczonego zakresu i zbyt wolnego tempa przeprowadzanych do tego czasu zmian i inicjatyw.

Dopiero w okresie 2016-2018 miało miejsce długo wyczekiwane uszczelnienie luki podatkowej – za sprawą intensywnej pracy nad jej zmniejszeniem, lecz także poprawie sytuacji gospodarczej. Styczeń 2019 r. przyniósł kolejna nowelizację ustawy dotyczącą korekt cen transferowych. Z kolei od stycznia 2020 r. w życie wszedł przepis, zgodnie z którym, chcąc otrzymać fakturę VAT w celu rozliczenia działalności gospodarczej, musimy posiadać paragon zawierający nasz numer NIP.